Massage
Geschiedenis klassieke massage
Massage is als volgsgeneeskunst in de Arabische landen waargenomen en overgenomen door artsen gedurende de veldtochten van Napoleon. Het Arabisch woord 'mass' betekent drukken en het Hebreeuwse woord 'maschtesch' betekent betasten. Ook het griekse masseir voor kneden spreekt voor zich.

Men vindt veel Franse benamingen terug in de massageliteratuur: Effleurage (strijking), petrisage (kneding), friction (wrijving), vibration (trilling), tapotage (klopping),... Bij pijn of stijfheid van een bepaald lichaamsdeel wordt er over de betrokken plek gewreven of erin geknepen. Zo moet het er in het prille menselijk bestaan ook aan zijn toegegaan. De massage bij de Grieken, anatripsis genaamd, was in hoofdzaak een medische massage, namelijk wrijven, kloppen en kneden der spieren met als doel een therapeutisch effect te bewerkstelligen: genezen.

Het was echter een Nederlander die de massage praktisch ging beoefenen: Dr. Joh. G. Metzger (1838-1909). Deze wist met zijn massage goede resultaten te bereiken. Hij was in grote lijnen de grondlegger van de massage als therapie in geheel Europa.
Wat is massage ?
Er zijn vele definities over massage te bepalen, om er een paar te noemen:
  • Onder massage verstaat men het uitvoeren van manipulaties op een ontbloot lichaam, ontspannen lichaamsdeel met een profylactisch-therapeutisch en of hygienisch doel.
  • Massage is het met een geneeskrachtig doel aanwenden van technische handgrepen op het menselijk lichaam.
  • Massage is het toepassen van manipulatie op het lichaam teneinde stoornissen in de normale functie te verbeteren of te voorkomen (profylactisch).

    De meest nauwkeurige definitie over 'wat is massage' is: massage is een therapievorm die door het geven van mechanische prikkels in de vorm van handgrepen op het lichaamsoppervlak effecten bewerkstelligen of die door aan te grijpen op een aantal symptomen bij pathofysiologische toestanden, kunnen leiden tot herstel van de evenwichtstoestand in het menselijk organisme.
    De verschillende soorten massage
    Men onderscheidt verschillende soorten massage en wel als volgt:

    1. Massage met een therapeutisch doel
    2. Sportmassage
    3. Schoonheidsmassage
    4. HygiŽnische massage
    Het doel van deze onderscheiden soorten van massage is verschillend. Bij een therapeutische massage tracht men door middel van massagehandelingen (technieken) een gunstige invloed (effect) uit te oefenen op pathologische en posttraumatische toestanden waarin het lichaam kan verkeren. Ik pas hoofdzakelijk een therapeutische massage en sportmassage toe in mijn werkzaamheden. Het doel van een sportmassage is driedelig:
  • Preparatief: Het psycho-somatisch voorbereiden van de sporter door middel van de massage op de komende inspanning, waarbij de conditie gunstig wordt beÔnvloed.
  • Preventief: Door deze massage ontstaat er een betere doorbloeding en daardoor een beter functioneren van het bewegings- en coŲrdinatie-apparaat, waardoor de kans op trauma's (letsels en ongevallen) wordt verkleind.
  • Curatief: Het herstellen van de normale tonus (spierspanning) na een zware fysieke inspanning door de toxines (afvalstoffen, vermoeidheidsstoffen) af te voeren, waardoor spierpijn kan worden voorkomen, verminderd of weggenomen.

    De masseur (therapeut) moet tijdens het uitoefenen van de massage rekenschap geven aan het doel van de massage. Men kan niet masseren zonder intentie. De kennis van de massagetherapeut en het inzicht in de fysiologie is onontbeerlijk voor het uiteindelijke succes.

    Middelen die bij de massage gebruikt kunnen worden
    Men kan in bepaalde gevallen, bij de massagebehandeling, gebruik maken van een tussenstof, het doel hiervan is de wrijving met de huid te beperken of deze zelfs op te heffen. Zo kan de toestand van de huid slecht zijn, bv. in geval van atrofie. Om de kans op huidbeschadiging tegen te gaan kan men dan een tussenstof gebruiken.

    Het gebruik van een tussenstof is vooral te overwegen bij strijkende en wrijvende handgrepen. De tussenstof kan men onderscheiden in vier groepen: poeders, vetten, oliŽn en zalven/crŤmes.

    Waar moet de tussenstof aan voldoen:
  • De stof mag niet te snel in de huid dringen
  • De stof mag de huid niet irriteren
  • De stof moet kleurloos en reukloos zijn
  • De stof moet gemakkelijk te verwijderen zijn
  • De stof mag de huid niet afkoelen
    Duur en frequentie van de massagebehandeling
    Ten aanzien van de duur van een massagebehandeling dient onderscheid gemaakt te worden in de intensiteit van een afzonderlijke massagebehandeling en de duur van een massagekuur als therapievorm voor een bepaalde aandoening.

    Een massagebehandeling mag nooit langer duren dan strikt noodzakelijk. De massagetherapie is een prikkeltherapie en kan bij de patiŽnt vermoeidheid opwekken. Bij acute aandoeningen veroorzaken de prikkels eerder vermeidheid dan bij chronische aandoeningen.

    Vooral in de beginfase moet de patiŽnt enige tijd na de massagebehandeling rusten. Ook kan men adviseren de patiŽnt geen inspannende werkzaamheden te laten verrichten na de behandeling.

    Bij acute aandoeningen varieert een behandeling van 15 tot 20 minuten. Een algehele massagebehandeling duurt zo'n 45 minuten. Ter bepaling van de massageduur van een behandeling zijn de volgende factoren van belang:
  • De aard van de aandoening
  • De leeftijd en het geslacht van de patiŽnt
  • Het reactiepatroon van de patiŽnt
  • Het doel en nut van de behandeling

    Naast de genoemde factoren als de aard van de ziekte en de leeftijd van de patiŽnt moeten we ons afvragen welk therapeutisch doel de massage gegeven wordt: causaal, symptomatisch of palliatief. Causaal wil zeggen: het bestrijden van de oorzaak, terwijl onder symptomatisch het beÔnvloeden van ťťn of meer oorzaken (symptomen) verstaan moet worden. Bij een palliatieve behandeling streeft men niet zozeer genezing na, doch tracht men de aanwezige ziektetoestand te verbeteren, bv. bij reumapatiŽnten.

    In gevallen waarin de oorzaak van de pijn bestreden moet worden, bijvoorbeeld spierpijn tengevolge van overinspanningen, contusie, verstuiking, wordt een hoge frequentie van behandelingen toegepast.

    Samenvattend kan gesteld worden dat de diagnose van de aandoening primair is, wanneer men een uitspraak moet doen over de duur en de frequentie van de massagebehandelingen.
    Het gebied van de massage
    Men mag bij de massagetherapie de totale mens met zijn 'totale' ziekte nimmer uit het oog verliezen. Men bestrijdt nog de symptomen en synchromen. Het indicatiegebied richt zich vooral op een aantal symptomen.

    Absolute contra-indicaties

  • Algemeen onwelbehagen, wanneer de oorzaak onbekend is
  • Heftige pijn
  • Koorts
  • Alle infecties
  • Folliculitis pili (ontsteking van de haarwortelzakjes)
  • Recente trauma's (verwondingen)
  • Alle vormen van eczeem (en huidaandoeningen)
  • Totale malaise of uitputting
  • Bijzonder tere huid

    Relatieve contra-indicaties

  • Direct na een maaltijd
  • Uitputting
  • Menstruatie
  • Zwangerschap
  • Lokale blessures (na een blessure mag de massage van het betrokken lichaamsdeel pas weer hervat worden wanneer zowel de passieve als de actieve bewegingen van het betrokken lichaam pijnloos zijn).
    Stoelmassage
    Men voert de stoelmassage uit op een speciaal hiervoor ontworpen massagestoel. De massagevorm die hierop gegeven wordt is grotendeels afgeleid van de klassieke massage. Rug, nek, hoofd, schouders en armen staan hierbij centraal. Men kan met stoelmassage aan stress gerelateerde klachten voorkomen, dus een preventieve werking, het verbetert het welbevinden.

    Een stoelmassage kan men vrijwel overal uitvoeren. Stoelmassage is hoofdzakelijk een drukpuntmassage (acupressuur). De behandeling duurt +/- 20 minuten. De massagestoel ondersteunt al de lichaamsdelen, zodat het lichaam zich totaal kan ontspannen. Een regelmatige stoelmassage, ťťn keer per week, kan goede resultaten geven bij:

  • Stijve schouders, nek- en rugspieren
  • Hoofdpijn
  • Vermoeidheid
  • Concentratieverlies
  • Lusteloosheid

    Gunstige effecten van een stoelmassage:

  • Bevordert de bloedcirculatie
  • Werkt relaxerend
  • Geeft energie
  • Versoepelt de spieren
  • Herstelt de communicatie tussen lichaam en geest
  • Verhoogt de vitaliteit

    De stoelmassage werkt vooral preventief. Deze massage zorgt ervoor dat men weer aandacht krijgt voor het lichaam, waardoor men ook weer de tijd neemt om in het beginstadium te luisteren naar het lichaam en zonodig tijdig maatregelen worden getroffen.